شمس الدين محمد تبادكانى طوسى
36
تسنيم المقربين ( شرح منازل السائرين خواجه عبدالله انصارى ) ( فارسى )
« كرامات و مقامات او فوق الحصر و البيان است » و همو داستان زير را در كرامت مولانا نقل مىكند : « يكى از علما گفته كه مرا مهمى پيش آمد . به خدمت وى ( تبادكانى ) رفتم ، به التماس آنكه سفارش من به پادشاه وقت بكند . پيش از آنكه اظهار كردم كاغذى از آستين مبارك خود بيرون آورده به من داد . چون نگاه كردم آن نوع كه مىخواستم نوشته بود . به خدمت پادشاه بردم ، مهم من كفايت شد » . تبادكانى و سماع مولاناى تبادكانى در طريقت خود عنايت بسيار به سماع و پايكوبى داشته و مترجمين احوال وى نيز متذكر شدهاند : امير علىشير گويد « 1 » : « هرگاه به سماع درآمدى ، با وجود آنكه حركاتش موافق اصول نبود ، در مردم تأثير كرده رقّت مىكردند » . امير كمال الدين حسين گازرگاهى در مجالس العشّاق « 2 » گويد : « هر چند به اعمال پسنديده و افعال گزيده چون نماز نوافل و روزهء تطوع و تلاوت قرآن از اعمال وجودى ، ظاهر خود را معمور و مزيّن مىداشتند فأما راه ظلمات را چون عجز و انكسار و ترك اختيار و عدم قدرت و اعتبار جاه مىپرسيدند و آواز دف و نى مىشنيدند و رقص بسيار مىكردند و بىخود مىشدند » . حكايتى از تبادكانى گازرگاهى در مجالس العشاق گويد : « در مجالس گازرگاهى هميشه جوانان صاحب جمال خوشخوان مىبودهاند و قوالى بود حسينى نام كه آواز رسائى داشته و به جوانان نمىگذاشته كه چيزى خوانند . گفتند او را جزوى خرجى دهند و گويند كه : چون اينجا خواننده بسيار است اگر تو به گازرگاه روى
--> ( 1 ) . لطائفنامه ( ترجمهء مجالس النفائس ) ، ص 27 . ( 2 ) . مجالس العشاق ، ص 240 .